Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości, doszło do dużych ruchów migracyjnych mieszkańców m.in. Wielkopolski, którzy deklarując niemieckie pochodzenie, postanowili się przeprowadzić na teren państwa niemieckiego.
Historię gminy piszą nie tylko ci, którzy przebywają na jej terenie, ale także ci, którzy z różnych przyczyn go opuszczają. Tak jak optanci – ludzie, którzy po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wybierali swoją przyszłość i przeprowadzali się za granicę, do kraju, którego narodowość deklarowali.
Polacy pozostali na terenie państwa niemieckiego, wyjeżdżali do Polski, gdzie budowano dla nich nawet osiedla baraków – jak w Bytomiu, do którego dotarła spora fala polskich emigrantów – a obywatele deklarujący niemieckie obywatelstwo, którzy znaleźli się na terenie Polski, wyjeżdżali do Niemiec. Co ciekawe, jak wspominał Marek Stażewski z Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego, wyjeżdżali dobrowolnie, nie chcąc zostać w teraz obcym dla nich państwie i widząc zarazem perspektywy dla siebie po przeprowadzce, choć czasem też odczuwali przymus, który doprowadzał ich do podjęcia decyzji o wyjeździe: odnosili wrażenie, że nie są mile widziani ze względu na narodowość.
Część obywateli niemieckiego pochodzenia, chcących powrócić do Niemiec, na pewno nie chciała zgodzić się z postanowieniami art. 91 traktatu wersalskiego i artykułów 3-5 tzw. traktatu mniejszościowego. Dotychczasowi obywatele niemieccy, zamieszkujące ziemie przyznane Polsce, którzy mieli stałe miejsce zamieszkania co najmniej od 1 stycznia 1908 roku tracili obywatelstwo niemieckie i automatycznie stawali się obywatelami polskimi. Jednak dorośli obywatele, którzy w ten sposób tracili obywatelstwo niemieckie, mogli w ciągu dwóch lat od daty uprawomocnienia się traktatu wersalskiego, czyli do 10 stycznia 1922 roku wybrać opcję odzyskania tegoż. Nazywano ich zatem optantami. Odpowiednie przepisy władze polskie wydały w połowie 1920 roku, a władze niemieckie – dopiero w grudniu 1921 roku.
Pierwsze wyjazdy ludności niemieckiej z Wielkopolski rozpoczęły się już po wybuchu Powstania Wielkopolskiego – wyjechało aż kilkadziesiąt tysięcy uchodźców niemieckich. Po 1925 roku fala emigracji zmalała. Porównując liczebność ludności niemieckiej w Wielkopolsce w latach 1910 i 1931, Marek Stażewski ocenił, że po około 20 latach ubyło ponad 815 tys. osób, przy czym na karb emigracji złożył liczbę szacunkowo o 10-20 procent mniejszą.
Sięgając do „Orędownika Powiatu Zachodnio-Poznańskiego”, z 18 maja 1922 roku, do tabel z nazwiskami optantów wyjeżdżających do Niemiec, znajdziemy obywateli dzisiejszej gminy Komorniki. W spisie optantów znaleźli się zatem mieszkańcy Szreniawy: karczmarz Adolf Karsch, wraz z dwójką dzieci, Anna Karsch, Gustaw Goehring, zawiadowca cegielni, z żoną i dzieckiem, oraz – pisownia imienia oryginalna – Marja Klimpel.
Łęczycę opuścili: Wilhelm Fiedler, handlarz drzewa, z zoną i czwórką dzieci, kolejarz Konrad Altmann, rolnik Robert Pfeifer z żoną i dzieckiem, Chrystyna Pfeifer, także rolnik Karol Steinke, Erna Steinke, maszynista Gustaw Zoellner z żoną, Emilia Altmann, rolnik Karol Bentsch, Anna Altmann, Wilhelmina Altmann, a także kolejarz Ferdynand Klappe, także z żoną.
Z Rosnówka wyjechali rolnicy Karl Koehler i Bertold Winge, a także robotnicy Wilhelm Wiesert i Fritz Winge.
Chomęcice pożegnali: rolnik Emil Meyer, Frieda Meyer, Elżbieta Greger, Lina Majer, rolnik Gustaw Mayer z żoną i trójką dzieci, a także Berta Greger.
Wreszcie z Jarosławca wyjechał w poszukiwaniu nowych perspektyw w Niemczech rolnik Alfred Lehmann.
Paweł Boner
